Op zoek naar Stripcultuur!

Sinds enige tijd mag je weer gezien worden met een stripboek in een volle treincoupe, in de bedrijfskantine of in de bibliotheek. Niemand zal er van opkijken. Dit is niet altijd zo geweest. Zo’n 50 tot 60 jaar geleden werd je in dit soort situaties door velen vreemd aangekeken. Ten eerste getuigde het van niet al te veel slimheid van de lezer en ten tweede was de lezer waarschijnlijk iemand die zich totaal niets aantrok van de maatschappelijke opinies. Strips waren in deze jaren namelijk ‘not done’. Slechte literatuur, voor zover het al onder literatuur viel. Zoals in deze special te lezen is, hadden strips volgens pedagogen eigenlijk overal een slechte invloed op; de ontwikkeling van de taal, het gedrag, de fantasie van de jeugd, noem maar op.
Enige tijd geleden is deze opinie veranderd, strips ‘mogen’ weer en worden dan ook volop ingezet voor allerlei doeleinden. Vooral op educatief gebied zijn strips razend populair, maar ook worden er regelmatig strips gebruikt om mensen te informeren. Tot slot mogen ook weer de stripfanaten, die vroeger met de nek werden aangekeken, ‘en plein public’ hun hobby uitoefenen.
Tot nu toe zijn er enkele (soms zeer uitgebreide) werken gepubliceerd die de geschiedenis van de strips beschrijven. Vaak gaat hier om de veranderingen in de wereld van de stripalbums, dus wanneer, hoe en waarom bepaalde stripseries hun intrede deden. Een ander boek handelt bijvoorbeeld over de positieve invloeden die strips kunnen hebben en doet aanbevelingen aan onderwijzeres en bibliotheken. Geconcludeerd kan worden dat er nog geen werk is verschenen dat de cultuuromslag tegenover strips uitgebreid beschrijft. In enkele boeken wordt dit onderwerp wel aangestipt, maar nergens krijgt het de aandacht die het verdient.

Het doel van deze special is daarom de lezer een goed beeld te geven van zowel de negatieve als de latere positieve opinie. Hierbij komen allerlei aspecten aan bod die daarbij een rol hebben gespeeld. In feite geeft deze onderzoeksspecial een antwoord op de volgende vraag: “Hoe is het proces van verandering van opinie ten opzichte van strips de afgelopen 100 jaar verlopen in Nederland?”

De special is opgebouwd uit drie artikelen (en een samenvatting) die allen zeer uitgebreid ingaan op het thema dat zij bespreken. Het eerste artikel gaat in op geschiedenis van de strip in het algemeen, waarna enige verdieping volgt over de introductie van de strip in Nederlands. Ook zijn hier enkele definities te vinden die ervoor zorgen dat er in de loop van deze onderzoeksspecial tijdens het lezen geen verkeerde interpretaties ontstaan.
In het tweede artikel wordt eerst in kaart gebracht welke kritiek er nu precies geuit werd en hoe de negatieve opinie in de maatschappij naar voren kwam. Daarna is het bijzonder interessant om in te gaan op de oorzaken van deze negatieve opinie. Tijdens het lezen zal door velen opgemerkt worden dat het interessant is om de toenmalige discussie over strips te vergelijken met de huidige discussie over gewelddadige games, dus ook hieraan wordt enige aandacht geschonken.
In het laatste derde artikel wordt de wereld beschreven zoals deze eruit ziet nu strips voor allerlei doelen worden ingezet. Hier wordt ook beschreven op welke manier er tegenwoordig nog steeds kritiek wordt geuit op het medium strips, zij het veel minder in aantal en veel minder invloedrijk. Uiteindelijk komt er een antwoord op de vraag of alle commotie uiteindelijk terecht was.